تبلیغات
ارزشیابی توصیفی - تغییر كتاب درسی آری یا نه؟

ارزشیابی توصیفی

آرامش خاطر مسافر كوچك سفر یادگیری

 

تغییر كتاب درسی آری یا نه؟

 

نوع مطلب :تغییر كتاب درسی آری یا نه؟ ،

نوشته شده توسط:علی اكبر ادهم ماراللو آموزگار ششم، مدرس ارزشیابی توصیفی استان اردبیل شهرستان پارس آباد

تغییر كتاب درسی آری یا نه؟

از جمله موضوعاتی که هر از چند گاهی در مطبوعات مطرح و اظهار نظرهای متفاوتی درباره آن می شود و بعضاً به صورت سؤال برای همکاران فرهنگی مطرح است، تغییر کتابهای درسی است. عده ای معتقدند که تغییرات پی درپی کتاب های درسی، موجب می شود در فرایند « یاددهی - یادگیری » اختلال به وجود آید و معلمان و دانش آموزان هر سال نگران این تغییرات و توزیع به موقع کتاب ها باشند. برای کسانی که قصد شرکت در کنکور دانشگاه ها را دارند، تغییر کتابهای درسی دردسر آفرین است و تهیه کتابهای جدید، خصوصاً برای دیپلمه های سال های قبل، دشوار است و موجب سردرگمی آن ها می شود. ناشران خصوصی نیز کتاب های خود را تغییر دهند و از این بابت قطعاً متحمل زیان هایی می شوند. این عده پیشنهاد می کنند که کتابهای درسی، حداقل به مدت 5 سال بدون تغییر باقی بمانند تا نظام آموزشی با آرامش کار خود را دنبال کند و برنامه ریزان فرصت کافی داشته باشند به مطالعه و تحقیق پیرامون تهیه کتاب های جدید با محتوای مناسب بپردازند.

گروه دیگری معتقدند که تغییر نکردن کتاب های درسی، نشانه رکود و سکون است و نمی توان در دنیایی که هر روز دستخوش رشد و توسعه و ترقی است و در شرایطی که هر روز دستخوش رشد و توسعه و ترقی است و در شرایطی که هر روزه آموزه های جدیدی بر دانش بشر افزوده می شود و علم و فناوری با سرعت پیش می روند و متحول می شوند، کتاب های درسی را بدون تغییر گذاشت و بدون توجه به این تغییر و تحولات، همچنان از کتاب هایی با محتوای تاریخ مصرف گذشته، استفاده کرد. بنابراین، باید هر از چند گاهی در کتاب های درسی تجدید نظر کرد و محتوای آن ها را با آخرین تحولات علمی در زمینه های گوناگون و نیازهای روز جامعه هماهنگ ساخت تا جامعه دانش آموزی ما بیش از این از قافله پیشرفت دانش جهانی عقب نماند.

اکنون سؤال این است که کدام یک از این دو دیدگاه درست است و دفتر برنامه ریزی و تألیف کتاب های درسی باید کدام یک از این دو نظر را برگزیند؟

بدیهی است، در هر دو دیدگاه، نکات مثبتی وجود دارد که نمی توان از آن ها چشم پوشید، اما به طور کلی، تابع یکی از آن ها هم نمی توان شد. تغییر کتابهای درسی، دلایل متعدی دارد که نمی توان به هیچ کدام از آنها بی اعتنایی کرد. در عین حال باید پذیرفت که تغییرات زودهنگام و پی درپی، موجب بی ثباتی در نظام آموزشی و اختلال در فرایند یاددهی – یادگیری می شود. بنابراین، دستگاه مسئول برنامه ریزی باید با توجه به جوانب گوناگون موضوع و با در نظر گرفتن شرایط حاکم بر جامعه آموزشی، به گونه ای عمل کند که نه محکوم به عقب ماندگی و رکود و سکون شود و نه با ایجاد تغییرات پی درپی، موجبات نارضایتی معلمان و دانش آموزان را فراهم سازد.

 

مهم ترین علل و عوامل مؤثر بر تغییر کتابهای درسی ، عبارتنداز:

 1- تغییر در جدول مواد درسی و ساعات هفتگی درس ها (تغییرات کمی)

هر گاه شورای عالی آموزش و پرورش تغییراتی را در عناوین درس ها و ساعات هفتگی تصویب کند، این تغییرات بر محتوای کتابهای درسی اثر می گذارند و سبب تغییر آنها می شوند. بنابراین دفتر برنامه ریزی، موظف است محتوای کتابها را با تغییرات تصویب شده هماهنگ سازد. وقتی در کتاب درسی یک پایه، تغییر به وجود می آید، سبب می شود در کتابهای پایه های بالاتر سال های بعد نیز تغییر ایجاد شود.

 

2-  تغییر به منظور هماهنگ سازی محتوای کتاب ها با روش ها و مطالب نو (تغییرات شکلی و – محتوایی)

همان طور که اشاره شد، روز به روز پیشرفت های چشمگیری در تمام زمینه های علوم صورت می پذیرد. این پیشرفت ها شامل علوم تربیتی و شیوه های جدید تدریس و ارزشیابی به بدنه نظام آموزشی، از طریق کتاب های درسی و آموزش معلمان صورت می گیرد .بنابراین، اگر پس از انجام مطالعات و تحقیقات لازم، تشخیص داده شود که محتوا و شیوه آموزش برخی کتاب ها کارآیی لازم را ندارد و لازم است تغییرات اساسی در آن ها ایجاد شود، باید کتابهایی با محتوا و روش جدید جایگزین کتابهای قبلی شوند و همزمان از طریق آموزش ضمن خدمت، زمینه آگاهی معلمان از آموزه های جدید و تقویت مهارت آن ها و ارتقای کیفیت آموزش در آن موضوع درسی فراهم شود. در سنوات اخیر، کتاب های علوم تجربی دوره های ابتدایی و راهنمایی، حرفه و فن و عربی دوره راهنمایی، و به تازگی کتاب های فارسی و تعلیمات دینی دوره ابتدایی به همین دلیل تغییر یافته اند.

 

3- تغییر در جهت اصلاح و بازسازی کتابها (تغییرات کیفی)

وقتی کتابهای درسی جدید چاپ و توزیع می شوند و در مدرسه ها، توسط معلمان تدریس می شوند، چهره واقعی آنها آشکار می شود و ممکن است در آنها ایرادات و اشکالاتی مشاهده شود که از چشم برنامه ریزان و مؤلفان دور مانده است. معلمان، اولیا و دانش آموزان با مشاهده برخی نارسایی ها، نظرات و پیشنهادهای خود را از طریق مکاتبه یا به طور شفاهی به مؤلفان کتابهای درسی نیز موظفند این پیشنهادها و نظرات را دقیقاً بررسی کنند و چنانچه آن ها را وارد و بجا تشخیص دادند، نسبت به اصلاح و بازسازی کتاب و رفع اشکالات اقدام کنند.

          وقتی مشخص شد که در یک کتاب، ایراداتی وجود دارد و باید برطرف شود، نمی توان به خاطر جلوگیری از تبعات تغییر در این کتاب، نسبت به اشکالات آن بی تفاوت بود و آن ها را بر طرف نکرد. علاوه بر آنچه گفته شد، با توجه به تعدد کتاب های درسی دوره های ابتدایی، راهنمایی و متوسطه، حتی اگر قرار شود هر ده سال یک بار کتاب ها تغییر کنند، باز هم سالانه تعدادی کتاب دارای تغییر خواهیم داشت. بنابراین، اگر از اصلاحات جزئی و موردی کتاب های درسی هم صرف نظر کنیم، با توجه به این که حدود 170 عنوان کتاب درسی وجود دارد، به طور متوسط سالانه ده درصد آنها باید تغییر کنند تا ظرف ده سال نوبت به همه آن ها برسد. بنابراین، نباید انتظار داشت که تغییر کتابها به صفر برسد و مثلاً تا 5 سال هیچ کتابی تغییر نکند. از طرف دیگر نباید انتظار داشت که این تعداد زیاد کتاب، زود به زود تغییر کنند و هر ساله مورد تجدید نظر قرار گیرند. حالت تعادل آن است که در عین توجه به لزوم نوسازی و روزآمد کردن محتوای کتابها، حتی الامکان از تغییرات زودهنگام جلوگیری شود.

 منبع:سعید قریشی--  مجله رشد معلم شماره 3 

برگرفته شده از : http://isedor.persianblog.ir





برداشت های اشتباه از ارزشیابی توصیفی چهارشنبه 4 مرداد 1396
اخبار جدید از روند اجرای ارزشیابی توصیفی شنبه 20 خرداد 1396
تحلیل ادراک و تجربه زیسته معلمان ابتدایی از دلایل ناکارآمدی برنامه ارزشیابی توصیفی ـ کیفی: مطالعه به روش پدیدارشناسی سه شنبه 15 فروردین 1396
تجربه‌های معلمان مدارس ابتدایی از اجرای طرح ارزشیابی توصیفی سه شنبه 8 فروردین 1396
تاریخچه و اهداف ارزشیابی کیفی و توصیفی دانش‌آموزان دوشنبه 9 اسفند 1395
امتحان نهایی مقطع ابتدایی در بعضی از كشورهای جهان شنبه 25 دی 1395
فقط شعار تحویل ندهید! شنبه 22 آبان 1395
وسایل آزمایشگاهی با توضیح پنجشنبه 20 خرداد 1395
درخشش18 نفر از دانش آموزانم در آزمون های استعدادهای درخشان و نمونه دولتی در سال تحصیلی 93 – 92 کلاس ششم 3 دبستان دولتی امید انقلاب2 تعداد کل دانش آموزان 34 نفر جمعه 21 آذر 1393
ارزشیابی توصیفی با سایر اجزای نظام آموزشی هم خوانی ندارد! چهارشنبه 2 مهر 1393
تحقیقات معتبر پیرامون ارزشیابی توصیفی شنبه 29 شهریور 1393
آنچه که در باره ارزشیابی توصیفی می خواهید بدانید جمعه 20 تیر 1393
بررسی و آسیب شناسی الگوی ارزشیابی كیفی توصیفی پنجشنبه 8 خرداد 1393
به عنوان یك معلم یادم باشد سه شنبه 12 فروردین 1393
مصاحبه با دکتر حسنی پیرامون ارزشیابی توصیفی یکشنبه 10 آذر 1392
لیست آخرین پستها