تبلیغات
ارزشیابی توصیفی - ارزشیابی توصیفی و تربیت اخلاقی دانش آموزان

ارزشیابی توصیفی

آرامش خاطر مسافر كوچك سفر یادگیری

 

ارزشیابی توصیفی و تربیت اخلاقی دانش آموزان

 

نوع مطلب :ارزشیابی توصیفی و تربیت اخلاقی دانش آموزان ،

نوشته شده توسط:علی اكبر ادهم ماراللو آموزگار ششم، مدرس ارزشیابی توصیفی استان اردبیل شهرستان پارس آباد

ارزشیابی توصیفی و تربیت اخلاقی دانش آموزان
منبع: http://baher.blogfa.com/post-100.aspx

پیشتر بحثی را مطرح کرده بودم با عنوان ارزشیابی توصیفی و حقوق کودک. در آنجا بحث من این بود که این شیوه ارزشیابی با نظام حقوق تربیتی کودک در ایران در مقایسه با شیوه ارزشیابی قبلی سازگاری و تناسب بیشتری دارد. در اینجا به دنبال بیان این موضوع هستم که این شیوه به نحو مطلوبی و  به روش غیر مستقیم  به تربیت اخلاقی دانش آموزان منجر می گردد.

 در این شیوه تلاش بر این است كه ارزش‌های اخلاقی پایه و اساس رابطه معلم و شاگرد قرار بگیرد. در این شیوه دانش‌آموز احساس می‌كند كه برای یادگیری به مدرسه آمده است. یعنی یادگیری مسؤلیت واقعی اوست. یادگیری هم چیز عجیبی برای او نیست چون قبل از ورود به مدرسه چیزهای بسیاری یادگرفته است حال او وارد مدرسه شده است تا بیشتر و بهتر یا بگیرد. لذا برای نمره گرفتن به مدرسه نمی‌آید.اگر برای نمره گرفتن به مدرسه بیاید یادگیری تحت‌الشعاع نمره گرفتن می‌شود. یعنی ممکن است برای یادگیری عمیق و ماندگار تلاش نکند واقعی نکند و تنها به دنبال نمره گرفتن باشد به هر روشی که ممکن باشد. .  این‌جا است که  بروز رفتارهای غیراخلاقی امكان پیدا می‌کند. به همین دلیل است که ما امروزه در جامعه شاهد کسانی هستیم که مدرک دارند اما سواد ومهارت کافی و مناسب ندارند.

    در فضای کلاسی ارزش‌یابی کیفی توصیفی دانش‌آموز چون می‌داند باید یادبگیرد بعد از هر فعالیت یا آزمونی، از معلم می‌خواهد كه موفقیت‌ها و خطاهایش را به او بگوید و معلم هم صادقانه به او می‌گوید و حتی راهنمایی‌اش می‌كند تا خطاهایش برطرف شود.

     از این رو بین معلم و دانش‌آموز اعتماد طرفین وجود دارد. معلم می‌داند كه پاسخ ها و فعالیت ها را دانش‌آموز خودش انجام داده است. به دلیل این اعتماد دانش‌آموز آمادگی بهتری برای پذیرش راهنمایی‌های معلم خود  دارد. یكی از روش‌هایی كه معلمان در شیوه ارزش‌یابی كیفی توصیفی به كار می‌گیرند خود سنجی است در خودسنجی هر دانش‌اموز فعالیت خودش را ارزیابی می‌كند یعنی به خودش بازخورد می‌دهد( البته معلم آموزش لازم را به آن‌ها می‌دهد تا یاد بگیرند چگونه خودسنجی انجام دهند و نظارت کافی نیز بر ان دارد). این کار براساس اعتماد معلم به شاگرد امکان پذیر است. به هر حال  دانش‌آموز خود باید درباره یادگیری‌اش احساس مسؤلیت كند و نظر بدهد.

   البته این روش متناسب با توان دانش‌آموزان سن های مختلف  استفاده می‌شود. یعنی در پایه های اول فعالیت های خود ارزش‌یابی ساده تر مورد استفاده قرار می گیرد. مثلاً‌ ممكن است معلم بعد از یك آزمون نوشتنی(املاء) از دانش‌آموزان پایه اول می خواهند تا با مراجعه به كتاب درسی به بررسی املای خود بپردازند و اشتباهات احتمالی آن را پیدا كنند و سپس اصلاح كنند. بااین كار ضمن بهبود یادگیری و مهارت نوشتن، دانش‌آموزان "خودارزشیاب" می‌شوند و یاد می‌گیرند در جریان زندگی پیوسته خودشان را ارزش‌یابی كنند و اشتباهاتشان را اصلاح كنند. اما در پایه های بالاتر از دانش آموزان بخواهد تا در باره روزنامه دیواری که تهیه کرده اند نیز قضاوت بکنند. این هم نوعی خود ارزش‌یابی است اما اندکی پیچیده تر که مناسب دانش آموزان پایه های بالاتر است. "خود ارزش‌یابی" یکی از مهارت های اساسی و مهم در زندگی است که در این شیوه ارزش‌یابی مورد توجه قرار می گیرد.

   والدین نیز وقتی اعتقاد پیدا می‌كنند كه هدف رفتن به مدرسه، یادگیری است نه نمره گرفتن، اولاً‌ به‌جای اینكه از فرزندشان بپرسند چند گرفته‌ای؟ از او می‌پرسند چه یادگرفته‌ای؟ با این سؤال به نوعی از یادگیری دانش‌آموزان به نحو توصیفی مطلع می‌شوند و باب گفت‌‌گو را با او درباره آموخته‌هایش باز می‌كنند و دانش‌آموز برایشان توضیح می‌دهد. این کار نیز به نوعی اعتماد بین والدین و دانش آموز را افزایش می دهد.

   از سوی دیگر والدین دیگر تلاش نمی‌كنند فعالیتهای یادگیری دانش‌اموزان را برای كسب نمره درخشان‌تر، خودشان انجام دهند. می‌داند كه این فعالیتهای یادگیری كه معلم به دانش‌آموز پیش‌نهاد كرده است برای بهبود یادگیری فرزندشان است و اگر مستقیماً‌ خودشان(والدین) انجام دهند در واقع كودكشان را از یادگیری محروم كرده‌اند و از پیشرفت بازداشته‌اند. در این صورت والدین به‌جای كمك به یادگیری آنان مانع یادگیری شده‌اند.  از این‌جا معلوم می‌شود چقدر نقش والدین در این جریان بهتر و مناسب‌تر می‌شود. والدین بازوی توانای معلم در خانه می‌شوند، همكاری معلم و والدین یعنی همین که از طریق اعتماد بین آن‌ها فراهم می شود.

در كلاس‌های ارزش‌یابی توصیفی رقابت بین دانش آموزان كم‌رنگ می‌شود. معلم بر رقابت تأكید نمی‌كند چون رقابت را عامل سازنده و مفیدی برای كودكان دبستانی نمی‌داند. همانگونه كه پیشتر گفتیم حذف نمره به رنگ باختن رقابت در فضای عاطفی كلاس كمك می‌كند در فضای كلاسی که این الگوی ارزش‌یابی اجرا می شود  رابطه رفاقت و مشاركت بیشتر دیده می‌شود.

    همان گونه که پیشتر گفته شد یكی از این ابزارهایی كه در ارزش‌یابی توصیفی معلمان به كار می‌برند همسال سنجی است. همسال سنجی به این صورت است كه گاهی معلمان از دانش‌آموزان می‌خواهند آزمونی را كه پاسخ داده‌اند یا املائی را كه نوشته‌اند و یا تكلیفی را كه اجرا كرده‌اند به دوستشان بدهند تا درباره كارشان نظر دهند. موفقیت‌ها و خطاهایشان را مشخص كنند( البته معلم آموزش‌های لازم را به آن‌ها می‌دهد و خود بر فرایند كار نظارت می‌كند). لازمه این روش این است كه دانش‌آموزان به همدیگر اعتماد كنند و صادقانه به همدیگر بازخورد دهند. این روش باعث ایجاد روحیه همكاری ومشاركت در بین دانش‌آموزان می‌شود نتیجه این كه دانش‌آموز از انتقاد دوستانشان ناراحت نمی‌شوند یعنی روحیه انتقاد پذیری پیدا می‌كنند. چیزی كه افراد جامعه ما بزرگ و كوچك به آن بسیار نیاز دارند.

    همه این موارد نشان می‌دهد كه ارزش‌یابی کیفی توصیفی بر ارزشهای اخلاقی در كلاس درس تأكید زیادی دارد. به سخن دیگر این الگوی ارزش‌یابی زمینه ای برای اعتلای اخلاقی فرزندان این مرز و بوم در کلاس درس . از این رو بی پایه نیست اگر بگویم این طرح در جهت تربیت اخلاقی کودکان نیز گام برمی دارد. امروزه نیاز داریم که افراد جامعه به اخلاقیات پای بند باشند.







برداشت های اشتباه از ارزشیابی توصیفی چهارشنبه 4 مرداد 1396
اخبار جدید از روند اجرای ارزشیابی توصیفی شنبه 20 خرداد 1396
تحلیل ادراک و تجربه زیسته معلمان ابتدایی از دلایل ناکارآمدی برنامه ارزشیابی توصیفی ـ کیفی: مطالعه به روش پدیدارشناسی سه شنبه 15 فروردین 1396
تجربه‌های معلمان مدارس ابتدایی از اجرای طرح ارزشیابی توصیفی سه شنبه 8 فروردین 1396
تاریخچه و اهداف ارزشیابی کیفی و توصیفی دانش‌آموزان دوشنبه 9 اسفند 1395
امتحان نهایی مقطع ابتدایی در بعضی از كشورهای جهان شنبه 25 دی 1395
فقط شعار تحویل ندهید! شنبه 22 آبان 1395
وسایل آزمایشگاهی با توضیح پنجشنبه 20 خرداد 1395
درخشش18 نفر از دانش آموزانم در آزمون های استعدادهای درخشان و نمونه دولتی در سال تحصیلی 93 – 92 کلاس ششم 3 دبستان دولتی امید انقلاب2 تعداد کل دانش آموزان 34 نفر جمعه 21 آذر 1393
ارزشیابی توصیفی با سایر اجزای نظام آموزشی هم خوانی ندارد! چهارشنبه 2 مهر 1393
تحقیقات معتبر پیرامون ارزشیابی توصیفی شنبه 29 شهریور 1393
آنچه که در باره ارزشیابی توصیفی می خواهید بدانید جمعه 20 تیر 1393
بررسی و آسیب شناسی الگوی ارزشیابی كیفی توصیفی پنجشنبه 8 خرداد 1393
به عنوان یك معلم یادم باشد سه شنبه 12 فروردین 1393
مصاحبه با دکتر حسنی پیرامون ارزشیابی توصیفی یکشنبه 10 آذر 1392
لیست آخرین پستها